Ân đền Oán Trả

Làng Tam Hạ vào khoảng những năm 1930-1940
như bao làng khác sống ở giai cấp nông -nô giai cấp địa chủ .
. Dân đói khổ lắm cả năm cả đời làm việc , bán mặt cho đất bán lưng cho trời không ngơi nghỉ tí nào . Người nào may mắn còn ruộng thì đỡ khổ đỡ đói . Chớ còn người nào không có đất ruộng thì khổ lắm .
Nhà anh Thảo chị Miến thuê đất của cụ Phú
đã mấy chục năm nay , từ đời ông cụ thân sinh ra anh Thảo đã thuê đất của cha con cụ Phú , cái nhà bá hộ giàu nhất nhì làng Hạ này . Ông bà cụ thân sinh gồng gánh nuôi 4 người con tới khi con cái trưởng thành các cụ đã nắm tay nhau về nơi chín suối . 3 người con đầu của các cụ đều là gái lấy chồng phương khác , còn mình anh là út cũng là trưởng ở lại làng này . Là trưởng phải có trách nhiệm hương trông coi mồ mả hương khói cho các cụ . Anh năm hai nhăm tuổi quen chị Miến , qua thời gian ngắn tìm hiểu cả hai đồng lòng chung dạ , anh tích cóp được tiền mua con lợn sang hỏi chị làm vợ, từ đó chị theo anh về nhà . Ở mới nhau sáu bảy năm anh chị đẻ sòn sòn ba đứa con , hai đứa lớn là gái rặn thêm đứa út được thằng con trai . Nhà đã nghèo lại đẻ liền con , hai vợ chồng anh chị phải chạy ăn từng bữa , hiếm hoi lắm mới được bát cơm còn đâu tất thảy là rau lang , ngô luộc , khoai luộc . Bọn trẻ con đen đúa gầy đét bám lấy bu chúng nó kêu i ỉ .